Bir Yeryüzü Hikâyesi Nasıl Yazılır: SOMALİ Pazartesi - 09 Şub 2015

Bir Yeryüzü Hikâyesi Nasıl Yazılır: SOMALİ

Hikâye, gazeteden okunan bir haberle, yürekleri delip geçen bir fotoğrafla, okunan uluslararası bir raporla ya da yardım isteyen bir maille başlar.

Afrika’nın en fakir ülkelerinden Somali açlık ve kuraklıkla pençeleşiyor… Euronews Son üç ay içinde açlıktan ölen çocukların sayısı 29 bin. CNN Türk

“Dear Brothers and Sisters, Assalamu Alaikum!

Somalia and surrounding regions are facing their worst humanitarian disaster ever experienced over past few decades. This same region is ravaged by a civil war targeting mostly civilians and causing many thousands more to flee their homes in search of safety and security to live under appalling conditions as IDP’s…” (Somali ve çevresi son yıllarda görülmemiş en kötü insani felaketle karşı karşıya …)Ashraf Jedaar: The Chairpersons/FIMA Relief Coordinators

Hemen ihtiyaçları belirlemek üzere bölgeye gidilir. Durum raporlanır.

DWW gönüllüsü Halk Sağlığı Uzmanı Dr Osman Dar ile DWW Kenya temsilcisi Dr Abubakar Badawy bugün Kenya`nin Somali sınırındaki Dadaab şehrine gittiler. Orada şu anda yaklaşık 400,000 Somalili mülteci var. Bunlara hergün 1300 kişi ilave oluyor. Afrika boynuzu olarak bilinen bölgede son 50 yılın en kötü kuraklığı yaşanıyor…

Artık herkes nelerin nasıl yapılacağı konusunda kafa yormaya başlar. Raporlar değerlendirilir, neler yapılabileceği araştırılır.

Sınırdaki Somalili ve Kenyalı Müslümanlara gıda, ilaç yardımı ve sağlık hizmetleri alanında çalışma yapsak,
Hemen bir yardım çağrısı metni hazırlasak ve yayımlasak,
Bölgeye gidebilecek ekipler oluştursak,
Somali'ye geçiş izni alıp belli bir rota belirleyip köy köy yardım dağıtabilsek,
Ağır malnütrisyonlu çocukları kamyonete alıp hızla en yakın tedavi merkezine götürebilsek…

Kararlar alınır, yol haritası çizilmeye başlar. Artık tüm iletişim mecralarında iyiliğe çağrı mesajları dolaşmaktadır.

Yeryüzü Doktorları, Afrika Boynuzu ülkelerinde yüzyılın en büyük iklim felaketinden etkilenen 12,5 milyon insana temel sağlık ve gıda yardımı götürmek için yola çıktı.

Ve Somali kamplarında kazanlar kaynamaya başlar, iyiliğin güzel haberleri ulaşır.

7 Ağustosa kadar IFOR kamplarında toplam 1100 kişiye yemek dağıtıldı. İhtiyacın çok fazla olduğu bölgede sıcak yemek dağıtan tek STK Yeryüzü Doktorları.

Asıl yaraya derman arama zamanı gelmiştir artık, Mogadişu destek beklemektedir.

“Şimdi hemen hepimiz:
1. Mogadişuya gitmek gerektiği
2. Toplanan ilaçların buraya sevkedilip bir an önce dağıtılmasının hayırlı olacağı
3. Burada yapılacak ihtiyaç analizi sonucu bir sağlık merkezi açıp çalıştırmanın gerekliliği ve faydası
4. Merkeze ekipman, ilaç ve zaman zaman gönüllü doktor desteği yapılarak YYD nın Afrika krizine "tıbbi yardım" götürme yükümlülüğünü gerçekleştirmiş olacağı
5. Birlikte çalışılacak partnerlerin ayarlanması konusunda hemfikiriz.”

Fizibilite çalışmalarının sonuçları, yapılan yardımlar ve yapılması gerekenler yurtişi ve yurtdışı kurum ve kuruluşlara raporlanır. BM OCHA raporlarıyla durum yakından izlenmeye ve yeryüzüdoktorları bilgilendirilmeye devam edilir.

Öncü ekip gider, bir merkez kurar, partner kişi ve kuruluşlarla işbirliği anlaşmaları yapar.

Ve yapılacak işler projelendirilmeye başlanır.

Doğu Afrika Sağlık Programı “Afrika’ya Hayat Operasyonu”

Yeryüzü Doktorları için bayram, kalıcı yardımların ilk temelleri atıldığında daha da anlamlıdır artık. Bir bayramda Şifa Hastanesi kiralanır.

Yardım çağrıları yinelenir. Anaların ve bebelerin gözlerindeki yaşı silmek için daha çok ele ihtiyaç vardır.

Somali’de 190.000 çocuk ölüyor.

“Hoyo hoyo vanba hana hoy”

(anne anne açım anne)

Artık iş yapma vakti gelmiştir. Elbirliği gerektir, herkesin yapabileceği işler vardır. Şifa Hastanesinin kurulması için Medical Park el verir.

“Öncelikle katkılarınızdan ve sosyal sorumluluk bilincinizden ötürü tüm Medical Park ve Fom ailesine şükranlarımızı bildirmek isterim.

İlerleme ve şantiye durum raporunuz için de ayrıca teşekkürler…”

Çalıştığımız bölgede yasal olmak önemlidir ve gereklidir.

Somali hükümetinden, Somali’de faaliyet yapmak için izin alınır. YYD, artık Somali’de de kayıt numarası 033/2011 olan bir NGO’dur.

Herkes Somali’yi konuşur, Somali’yi yazar, Somali’yi yaşar.

Gözlerdeki derin acı tarifsiz. Anlatamayacağım derinlikte. Konuşmaya gerek kalmıyor.

Çıplak vücudu da anlamını yitiriyor. Doktorluğum ve muayenem de.

Izdırap, acı, keder.

Anlatılamayacak mahiyette.

Sıcak, daha doğrusu fırın gibi bu memlekette ateşten yanan insanlar, hastanenin boş odalarında kimsesiz. Hiç kimsesiz. Ben dahi yokum.

...

Mektup var Somali’den.

Ucu siyahî asite batırılmış.

Hepimize, bize, bana.

Hiç unutamadan, kalbimde yazılan.

Eczacıların desteği ve katkısı yadsınamaz.

“Başbakanlık-TİKA aracılığı ile gönderdiğimiz 500 000 USD değerindeki ilaçlarımız 11.09.2011 tarihinde Mogadişu limanına varmış...”

“Değerli Eczacı Dostlar,

Sizleri Afrika çalışmalarımızda desteğe davet ediyoruz!

Yeryüzü Doktorları olarak önümüzdeki dönemlerde Kenya ve Somali’ye gidecek olan gönüllü ekiplerimizde en az bir aktif eczacımızın olmasını planlıyoruz.”

Yeni yardımlar, yeni yükler…

TİKA aracılığıyla bölgeye giden 2 ambulans Somali temsilcisine teslim edilir. 500.000

USD değerinde ilaç yardımı gemiyle yola çıkar. Gıda kolileri, hastane malzemeleri, mamalar, ilaçlar yeni gemiler beklemektedir limanda.

Yapılan çağrı “Ne yapabilirim?” derdi taşıyan gönüllüler tarafından hemen karşılık bulur, ekipler hazırlanır; seyahat, konaklama, çalışma ortamı ve şartlar konusunda bilgiler verilir.

Gönüllüler gönüllerini açarlar bize bazen, mini söyleşimizin sorularını cevaplarlar.

Bir yıllık hekim olan Furkan ¨Dünyanın her hangi bir yerinde ihtiyacı olan bir ülkeye, halka yardıma gitmekte çekinmeyiz ama Somali bizim için başka bir anlam ifade ediyor. Çünkü halkın tamamı Müslüman. Ve biz 'Kim bir mümin kardeşinin ihtiyacını giderirse kıyamet günü Allah da O'nun sıkıntısını giderir.' diyen bir peygamberin ümmeti olduğumuz için oraya gitmek, yaralarını sarmalarına yardımcı olmak zorundayız. Bu yüzden ben Somali'ye gidişimizi bir emir telakki ediyorum.¨ der ilk gönüllülük tecrübesinin arefesinde. Dr Sümeyye niçin gönüllü olduğunu şöyle ifade eder. ¨Öncelikle mesleğimin zekâtı olarak düşünüyorum. Zorlu mücadelelerle geçen hem katsayı hem örtü sorunlarının arasından geçip doktor olduktan sonra bana verilen bu büyük nimetin şükrünü ve zekâtını verebileceğim en iyi yerin Somali olduğunu düşündüğüm için orada bulunup hizmet etmek istedim.¨

Hemşire Engin’in ¨Kanaatimce, hiçbir savaş, hiçbir düşünce, hiçbir kültür, hiçbir değer yargısı, bir bebeğin, bir çocuğun gözlerinden akan yaşlardan daha değerli değildir. Bu maksatla o topraklara gidip, naçizane ellerimizi, kalplerimizi insanlığa uzatacak olmamız mutlu olmamıza yetecektir.¨ sözleri YYD’yi anlatmaktadır tam da.

¨Her insanın hayatta bir misyonu vardır. Benim varoluş ve yaşama sebebim insanlara yardım etmek. Gönüllülük kutsal bir görevdir, çözümün bir parçası olmaktır, özveridir, bir sevgi ve coşku selidir. Ben de bu coşku selinde çağlamak için buradayım.¨ der Canan Hemşire coşkusunu ifade etmek için.

¨Benim hekim olma isteğimin temelinde garibana yardım etme niyeti var. İşçi çocuğuyum ve yoksul mahallelerde büyüdüm. Evinin önünü süpürmek, temiz tutmak gibi benim için. Ateşi söndüremesem de belki bir an serinletebilirim” diyerek ekipte yer alır başka bir gönüllü.

Sonra birgün birbirlerini daha önce hiç tanımayanlar, daha önce hiç görmedikleri bir yere, hiç bilmedikleri insanların dertlerine çare aramak için havaalanında buluşurlar. Ve iyilik yeryüzüne yayılmaya başlar; raporlar gelir Somali’den. Bir sonraki ekip için ihtiyaçlar belirlenir merkeze gönderilir.

…125 Dâhiliye polikliniği, 150 Pediatri polikliniği, 13 cerrahi polikliniği, 2 sezeryan, 1 guatr,1 hidrosel ameliyati, 2 abse drenaji…

… Tüm dikiş malzemeleri, ipek, prolen, vikrine özellikle kalın olanlar, bisturi kutular disposable abeslang, cerrahi hasta örtüleri, cerrahi önlükler, koter, yanık tedavisi için pomad, kremler…

Ve hikâyeler, Siyah Afrika’dan.

Annesine `Mesmuha` derken aslında niyetim, ona verdiğim değeri göstermekti. Mavi bir beze sarılmış, koridorda bir masanın üzerindeydi. Kâğıtlarını hazırlamışlardı bile. Babası eşyalarını toplamış bohçayı bağlamaya uğraşırken annesi şaşkın, çaresiz, elleri iki yanında öylece kalakalmıştı. Ağlamıyordu, ağlamayı bilmiyordu sanki, ölen bebeğine ağlamaya bile hakkı olmadığını düşünüyor gibiydi. İçine akıyordu yaşları. Kimse onların farkında değildi. Ya da farkındaydılar, o kadar farkındaydılar ve kanıksamışlardı ki elini omuzuna koyup teselli etmek kimsenin aklından bile geçmiyordu. Ölümle apansız hiç beklenmedik/bize göre beklenmedik yerde karşılaşmak bizi şaşkına cevirdi. Nereye geldiğimizi biliyorduk oysa. Yaklaştım, elimi omuzuna koydum, kendimce sabır diledim ona. Gözleri kızardı, içinden taşan yaşlar süzüldü yanaklarından. Anne oldu, bebeğine yanan anne. Yine de hiç sesi çıkmadı, bizim de. Ama hepimiz içimizden yataklarda gördüğümüz onlarca bebeğin annelerini düşündük, onları gülümserken hayal ettik. Haydi dedik. Haydi, orada ve her yerde

Her gidiş sadece Somali’de değil gidenlerde de çok şey bırakır, kalanlar sadece duygular değil sorumluluklardır.

Yeryüzünden Kalanlar /Somali

Dayanabilen de çıkar elbet

Titreyerek ayakta

Uzun göç yollarında.

Çünkü bazen göremeyiz vardığımızda

Kardeş, anne ve bazen baba yoktur yanımızda.

Kimsesiz yapayalnız

Bazen gözleri semada, bekler dururuz Afrika’da.

Dostlarımız, herkes, kendi alanlarında, yürekleriyle destekler bizi.

“Kibritçi Kız’ı bilenler cemaati”

“Bir kış gecesi Kibritçi Kız buz kesilerek yeryüzünden uzaklaşırken caddeden geçen insanlar hiçbir şey görmemişlerdi. Yeryüzü Doktorları bunu yaz kış hatırlıyor. Yine yola düştüler.

Onları gökyüzünde ak bir bulut gibi süzülen turnalara benzetiyorum. Beyaz gömlekleriyle sınır engeli tanımadan uçuyorlar.

Doktor arkadaşım Havva Sula şimdi Mogadişu’da, YDD organizasyonuyla Benadir Hastanesi’nde şifa dağıtan meslektaşlarıyla birlikte. İmam Şafi Okulu’nun bahçesinde

Bayram namazı kıldılar ve kurban kestiler. Bu kaçıncı mevsim? Somali YYD için dönemsel bir merhamet adası değil…” Cihan Aktaş

“Kardeş Payının Kardeşimizde Olması Gerekiyor Bizde Değil”

“Yeryüzü Doktorları'nı biliyorsunuz. İsmiyle müsemma sahiden yeryüzünün doktoru onlar.

Son On Beş Dakika romanımdaki Doktor Nermin karakterini Yeryüzü Doktorları'ndan ilhamla inşa ettim.

Yeryüzü Doktorları ile gönül köprüm Dr.Havva Sula. Değerli arkadaşım Somali'ye gidiyorum diyerek bana şu satırları gönderdi: Ben ve arkadaşlarım birkaç saat sonra Somali'ye uçuyoruz. Yeryüzü Doktorları Somali'de birçok proje yürütüyor...” Fatma Barbarosoğlu

Merkezden destek ve dua mesajları, dostlar bizi hiç yalnız bırakmaz.

“Efendimiz Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:

"Ancak bu iki kişiye karşı hased caizdir: Birincisi, Allah’ın kendisine verdiği hikmetle hükmeden ve bunu başkasına da öğreten hikmet sahibi kimse. Diğeri de Allah'ın kendisine verdiği malı hak yolda sarfeden zengin kimse." Buhârî, İlm 15, İkisi de sizsiniz. Yerimizde duramıyor, sizi kıskanıyoruz ve yanınızda olmak istiyoruz.”

“Gökyüzünde ak bir bulut gibi süzülen turnalara selam olsun. Bu bayram beyaz gömlekleriyle uçup Mogadişu’ya konanların, bebeğine yananlarla beraber yüreği yananların, Kibritçi kizlara ağlayanların... Tum yeryüzü doktorlarının bayramı mübarek olsun.”

Diğer taraftan çalışmalar paralel yürüyen diğer projelerle desteklenir.

“Bu bayram da kurbanlarınızı ve sizi gözleyen kardeşleriniz var, kara kıtada, Afrika'da. Somali, Kenya, Kongo, Nijer ve Gana'da kurbanlarınız satın alındı ve vekâletlerinizi bekliyor. İyiliği yayalım, acıları dindirelim.”

“Dear Sis/Bros,

Assalamu Alikum, Eid Mubaarak,

Alhamdulillah Qurbani 2011 is completed. Thanks for your efforts and hard work Allah may reward you insha allah.”

Her geçen gün nerede olduğumuzu daha iyi anlar, Somali’nin geçmişi ve geleceğiyle yüzleşiriz.

“2000 yılında 23 ortak kurmuş Hayat Enstitüsünü ve hastaneyi. Şehrin iyi bir semtinde, yakınlarda başka hastane de yokmuş. Herşey özenle seçilmiş, perdesinden seminer salonuna, arşivinden göz polikliniğine... Ultrason, CT, herşey. Doktorlara lojman yapmışlar, hemşire okulu açmışlar...

2006 da savaş başlamış, heryer yıkılmış, insanlar kaçmış, güzelim semt harabeye dönmüş. Doktorlar kendilerine mesleklerini icra edecek başka ülkeler aramış: Kenya, İsveç, Kanada... Hastaneyi Afrika Birliği askerleri işgal etmiş. İki ay önce askerler çekilip gidince ve ülkede bazı şeyler değişmeye başlayınca ümitlenmiş doktorlar yine. Geri dönmeye başlamışlar ülkelerine. Hastaneyi tekrar açabilir miyiz diye araştırmaya başlamışlar.

Şükretmeyi hiç unutmayalım. Burası da 20 yıl önce çok hoş, medeni ve kalkınmış bir şehirmiş kalıntılardan anlaşıldığına göre. Elimizdekilerin kıymetini bilelim.”

Gayretler sonuç vermeye başlar, “Açım” diyen bebelerin annelerinin yüzleri gülmektedir artık.

“Ülke nüfusunun yaklaşık yarısının açlık ile karşı karşıya kaldığı Somali’de Yeryüzü Doktorları iki adet beslenme sağlığı Merkezinin açılışını Somali Büyükelçimiz Dr Kani Torun ve Somali Sağlık Bakanının katılımları ile gerçekleştirdi. “

“Sevgili dostlar;

Uzun bir koşuşturmanın ardından nihayet Somali topraklarında küçük tohumlarımız yeşermeye başladı. Ekte Beslenme Sağlığı Merkezlerimizin ilk fotoğrafları mevcut”

Ekipler ard arda göreve giderken oradan da genç hekimler gelir eğitim için. Sadece balık verilmez, balık tutmak öğretilir.

“Şifa Hastanesi personeli 10 doktor ve 3 yardımcı sağlık personeli bugün yola çıkıyor inşallah.”

“Somali'nin başkenti Mogadişu'da Yeryüzü Doktorları tarafından kurulan ve gelecek yıl Ocak ayında hizmete açılacak olan Somali Şifa Hastanesinde görev alacak olan Somalili doktorlara Bezmialem Vakıf Üniversitesi kucak açtı.” Zaman

Bir yandan başkalarını da duyarlı kılma gayretleri devam eder, her yerde her fırsatta Afrika ve projeler anlatılır, hikâyeye yeni kahramanlar aranır.

Hayat Vakfı Afrika’ya Hayat Paneli İhsan Karaman, Süleyman Gündüz...
TBMM Dünya Yoksullukla Mücadele Günü Dr Murtaza Yetiş
Bilim ve Sanat Vakfı: Osmanlı Afrikası Kerem Kınık
İstanbul Büyükşehir Belediyesi: Hangisi Gerçek; Burası mı Orası mı? Havva Sula
İl Genel Meclisi: YYD ve İnsani Yardım Kerem Kınık
Erenköy Genç Akademi: İslam Coğrafyalarında Ufuk Turu Havva Sula
İstanbul Şehir Üniversitesi: Somali’de Hayat ve Memat – Kerem Kınık

Bu gelişmeleri istemeyen birileri vardır her zaman, ya da zaten tüm bunlara sebep olan...

Bölgeden güvenlikle ilgili olumsuz haberler gelir.

“Maalesef korkulan olmuş, Mogadişu’da intihar saldırısı olmuş birkaç saat önce. En az 65 ölü var deniyor. “

“Somali'de faaliyet gösteren El Kaide terör örgütü bağlantılı Eşşebab örgütü, ülkedeki tüm uluslararası yardım kuruluşlarının Somali'de yardım faaliyetlerini sürdürmesine yasakladı.”

“Sevgili hayat dostları çalıştığımız hastanede meydana gelen güvenlik sorunu nedeniyle bugün sağlık hizmeti veremedik”

“Etiyopya askerleri Somali'ye girdi! Somali'nin başkenti Mogadişu'da son günlerde artan silahlı saldırı ve şiddet olayları nedeniyle Sağlık Bakanlığı'nın kurduğu sahra hastaneleri güvenlik gerekçesiyle 3 günlüğüne kapatıldı.”

Gelen destekler herkesi sevindirir

“G… isimli firmadan M T Bey adına Somali yardım çalışmaları için 10.000 USD bağış yapılmıştır.”

“Türkiye Diyanet Vakfı Beslenme Merkezi projemize destek verdi”

“Dostlar,

Elhamdülillah...

Günün, ayın, yılın en güzel haberi. Uzun süren bir süreçten sonra IMANA ve IMR Somali Beslenme merkezi ve Van mobil klinik projelerimize desteği onayladı. Somali için 125.000 dolar, Van için 40.000 dolar veriyorlar inşallah.”

“International Medical Corps (IMC)’la Somali projelerimizin fonlanması konusundaki görüşmeler beslenme merkezleri için 2 milyon dolarla sonuçlanır.”

Ve birgün Yeryüzü Doktorları tarafından Somali'nin Mogadişu şehrinde inşa ettirilen Şifa Hastanesi'nin açılışı, Başbakan Yardımcısı Bekir Bozdağ tarafından yapılır.

Yeryüzü Doktorları Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. İhsan Karaman Şifa Hastanesi'nin öneminden bahsederek, "Bu hastanemiz Türk doktorlarımızın Somali'deki vicdan ve şifa eli olacaktır. Açılışı gerçekleştirebildiğimiz için çok mutluyuz" der.

Yeryüzü Doktorları yeryüzünün başka yerindeki mazlumlara vicdan ve şifa eli olmak için yeni hikâyeler yazmaya koyulur.

Orada ve her yerde…

Havva Sula

08 Mart 2012

Kategori: Somali Günlüğü