Psikososyal Destek Projeleri

Psikososyal Destek Projeleri

Sağlık alanında yapılan çalışmalarda psikososyal desteğin tamamlayıcı etkisini göz önünde bulunduran Yeryüzü Doktorları, 2015 yılından bu yana psikososyal destek alanında da projeler geliştirmektedir.

Neler Oluyor?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yapılan “sağlık” tanımlamasına göre psikolojik iyi olma hali sağlığın temel bileşenlerinden biridir. Afet, kriz vb. durumların yaşandığı bölgelerde bireylerin ruh sağlıklarının korunması ve iyileştirilmesi öncelikli müdahaleler arasındadır.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada her 4 insandan 1’i hayatının belli bir noktasında psikolojik bir rahatsızlıktan etkilenmektedir. Ancak şiddetli psikolojik rahatsızlığı olan her 4 insandan 3’ü herhangi bir tedavi almamakta veya alamamaktadır.

Yeryüzü Doktorları Ne Yapar?

Yeryüzü Doktorları, 2011 Van Depremi ve 2014 Soma Faciası sonrasında bölge halkı için psikososyal destek çalışmaları düzenleyerek bu alanda ilk faaliyetlerini gerçekleştirmiştir. Sonraki süreçte psikososyal destek alanında çalışmalara devam edilmiş; pek çok proje geliştirilmiştir. Bunun yanı sıra temel sağlık hizmetlerinin sunulduğu kliniklerde düzenli olarak psikolojik destek hizmeti de verilmiştir.

Kliniklerde Psikolojik Destek Çalışmaları

Yeryüzü Doktorları, Türkiye’de yaşayan Suriyelilere yönelik olarak, birinci basamak sağlık hizmetleri sunduğu kliniklerinde uzman psikologlar istihdam ederek psikolojik destek de sağlamaktadır.

İstanbul Fatih Kliniğinde, Sultangazi Kliniğinde ve İzmir Basmane’de yüzlerce psikolojik destek seansı ücretsiz olarak gerçekleştirilmiştir. 

İlaf Projesi

Mülteci Çocuklar için Okul Temelli Destek Programı (MODP), İstanbul’da Suriyeli çocukların öğrenim gördüğü okullardan biri olan İlaf Okulu’nda çocukların psikolojik destek ihtiyaçları göz önünde bulundurularak geliştirilmiş ve Kasım 2015’de uygulanmaya başlanmıştır.

Proje kapsamında öncelikli olarak öğrencilere psikolojik tarama yapılmış ve tarama sonuçları gönüllü psikologlarca değerlendirilerek psikolojik destek ihtiyacı bulunan çocuklar tespit edilip gruplar oluşturulmuştur. Aynı okulda bulunan ve çalışma için gönüllü olan öğretmenlere Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) yaklaşımı esas alınarak oluşturulmuş 8 haftalık seansları içeren MODP eğitimi grup çalışması şeklinde verilmiştir. Eğitim, ruhsal travmalar ve bunlar ile baş etme yolları, iletişim kurma becerileri gibi çeşitli başlıkları içermekte olup 4 tam gün sürmüştür. Velilerden alınan izinlerin ardından, eğitim almış öğretmenler MODP modülünü psikolojik tarama neticesinde seçilmiş olan 9-14 yaş aralığındaki öğrencilere, 10’ar kişilik gruplar halinde, haftalık süpervizyonlar eşliğinde 8 hafta boyunca uygulamıştır.  

MODP modülünün öğrencilere öğretmenler tarafından uygulanması, dil problemini ve kültürel farklılıklardan kaynaklanabilecek olası ilişki problemlerini azaltmanın yanı sıra, öğretmenlerin bu modülü süpervizyon eşliğinde uygulayabilme becerisi kazanmalarını sağlamıştır. Ayrıca, Suriyeli öğretmen ve öğrencilerin yaşadıkları travmalarla başa çıkabilme mekanizmaları geliştirmeleri ve bu mekanizmaların uzun vadede kalıcı olması hedeflenmiştir.

İlaf Okulunda projenin tamamlanmasının ardından, Ocak 2016 – Temmuz 2016 tarihleri arasında İstanbul’da Suriyeli çocukların öğrenim gördüğü bir diğer okul olan Al-Nukhba Okulu’nda proje tekrar uygulanmıştır.

İki El bir Fırça Projesi

Türkiyeli ve Suriyeli çocuklar arasındaki kardeşlik duygularını geliştirmek ve toplumsal kaynaşmaya katkı sağlamak amacıyla geliştirilen proje kapsamında, İstanbul’da Suriyeli çocukların eğitim gördüğü bir okul ile Türkiyeli çocukların eğitim gördüğü bir okuldan birer sınıf belirlenmiş ve belirlenen sınıflardaki çocuklar çeşitli etkinlikler gerçekleştirmek için belirli periyotlarla bir araya getirilmiştir.

Mayıs 2015 tarihinde uygulanan proje kapsamında, dil farklılığının problem oluşturmayacağı şekilde seçilmiş olan çeşitli drama oyunları ve etkinlikler gerçekleştirilmiş, atölye çalışmaları kapsamında resimler çizilmiştir. Tüm bu oyun ve atölye çalışmalarını, proje kapsamında gerekli olan psikoeğitimleri almış Yeryüzü Doktorları gönüllüleri koordine etmiştir.

Projenin bitiminde, atölye çalışmalarının ürünleri olan resimler, 25-30 Mayıs tarihleri arasında Taksim Metro İstasyonu’nda sergilenmiş ve yüzlerce insan tarafından ziyaret edilmiştir. Ayrıca projeye katılan öğrenciler de bu sergiye götürülmüş ve kendi çalışmalarını görme fırsatı sağlanmıştır.

Proje neticesinde, çocukların aynı sanat çalışması etrafında toplanarak duygularını yaptıkları çalışmalara aktarabilmeleri, kendilerini daha iyi ifade etmeleri ve kendi yeteneklerini keşfetmeleri sağlanmıştır. Ayrıca Türkiyeli ve Suriyeli öğrencilerin çeşitli çalışmaları beraber yapması ve kaynaştırıcı oyunlar sayesinde de birlik ve beraberlik duygularının artmasına katkıda bulunulmuştur.

Paylaşım Grubu Çalışması

Afet ve kriz bölgelerine giderek saha çalışmalarında bulunan Yeryüzü Doktorları çalışanları ve gönüllülerine yönelik olarak; saha deneyimlerini paylaşabilecekleri, travma, ikincil travma, depresyon, travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete bozukluğu gibi psikolojik rahatsızlıkları ve bu rahatsızlıklardan korunma yollarını öğrenecekleri, psikolojik dayanıklılık, travma sonrası büyüme gibi konuları da içeren psikoeğitimleri alacakları paylaşım grupları Nisan 2015 tarihinde organize edilmiştir.

Çalışmanın sonucunda katılımcıların psikolojik rahatsızlıklar, bunların semptomları ve bunlardan korunma yolları hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanmış, psikolojik dayanıklılıklarının artmasına destek olunmuş ve ikincil travma vb. rahatsızlıklar önlenmeye çalışılmıştır.

Psikolojik İlk Yardım Eğitimi

Olası bir afet durumunda, temel ve psikolojik ilk yardım sağlayabilecek ekiplerin hazır bulunabilmesini sağlamak amacıyla Yeryüzü Doktorları personelinden ve gönüllülerinden toplam 60 kişiye Ekim-Kasım 2015 tarihlerinde temel ilk yardım ve psikolojik ilk yardım eğitimleri verilmiştir.

Bu eğitimleri alan kişilerin, psikolojik ilk yardım ilkeleri ışığında, olası bir afet durumunda olaydan etkilenen kişilerle daha güçlü ve sağlıklı iletişim kurabilmeleri; stres, ikincil travma ve olası diğer psikolojik sıkıntılarla başa çıkma stratejileri geliştirebilmeleri hedeflenmiştir.

Kilis Suriyeli Öğretmenlere Sosyal Destek Programı

İslam İşbirliği Teşkilatı İnsanı Faaliyetler Birimi ve Kilis İl Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliği ile gerçekleştirilen proje kapsamında, Kilis’te bulunan 18 Suriyeli Okulu’nda, 4-17 yaş aralığındaki öğrencilere eğitim veren yaklaşık 450 öğretmene, 9-10-11 Ocak 2016 tarihlerinde, temel düzeyde çocuk/ergen psikolojisi ve sınıf yönetimi konusunda eğitim verilmiştir. Bu eğitimlerle öğretmenlerin öğrencilerle sağlıklı iletişim kurmaları, öğrencilerin duygusal ve sosyal gelişim süreçleri hakkında bilgi sahibi olmaları ve sıkıntı yaşayan öğrencileri fark ederek ilgili birimlere yönlendirebilmeleri sağlanmıştır.

Psikoloji Seminer ve Eğitimleri

2015 yılından itibaren çeşitli tarihlerde, travma vakaları ile çalışabilecek kişilerin sayısını ve donanımını arttırmak, bu kişilere ruhsal travmaları ve diğer psikolojik problemleri ayırt edebilme ve bu rahatsızlıklara müdahale tekniklerine giriş becerilerini kazandırma gibi amaçlarla, ruh sağlığı alanı çalışanları ve öğrencilerine hitap eden seminerler ve eğitim programları gerçekleştirilmiştir.

Siz Ne Yapabilirsiniz?

Yapacağınız bağışlarla psikososyal destek çalışmalarımıza katkıda bulunabilirsiniz.