Psikososyal Destek Projeleri

Psikososyal Destek Projeleri

Son güncelleme tarihi: 7.10.2019

Neler Oluyor?

Psikolojik iyi olma hali, sağlığın temel bileşenlerinden biridir. Afet, çatışma, insani kriz ve benzeri durumların yaşandığı bölgelerde bireylerin ruh sağlıklarının korunması ve iyileştirilmesi öncelikli müdahaleler arasındadır.

Ancak dünya geneline bakıldığında, 2019 yılında, insani krizin olduğu bölgeler başta olmak üzere, çeşitli psikolojik problemler yaşayan insanların sayısında artış gözlenmiştir. Özellikle Bangladeş, Irak, Ürdün, Lübnan, Nijerya, Güney Sudan, Suriye, Ukrayna ve Filistin’de yaşanan krizlerden etkilenen nüfus psikososyal desteğe ihtiyaç duymaktadır.

Yeryüzü Doktorları Ne Yapıyor?

Yeryüzü Doktorları, 2011 Van Depremi ve 2014 Soma Faciası sonrasında bölge halkı için psikososyal destek çalışmaları düzenleyerek bu alanda ilk faaliyetlerini gerçekleştirmiştir. Sonraki süreçte bu alanda çalışmalara devam edilmiş; ihtiyaç sahibi bölgelerde yerel ruh sağlığı sisteminin mevcut durumu tespit edilerek, toplumsal ihtiyaçlar doğrultusunda psikososyal destek projeleri geliştirilmiştir. 

Yeryüzü Doktorları, ihtiyaç sahibi bölgelerde, sağlık hizmetleri sunduğu kliniklerinde uzman psikologlar istihdam ederek psikolojik destek de sağlamaktadır.

Psikososyal destek çalışmalarımızı aktif olarak gerçekleştirmeye devam ettiğimiz programlar aşağıdaki gibidir:

Gazze Evde Sağlık Hizmeti Projesi

Yeryüzü Doktorları, insani krizin yaşandığı Gazze’de sağlık hizmeti sunan uluslararası kuruluşlar arasında etkin olarak evde sağlık hizmeti veren tek kuruluştur. Gazze’de yaşanan olaylar ve insani kriz durumu dolayısıyla bölge halkının yaşadığı travmaların atlatılması amacıyla psikososyal destek hizmeti başlatılmıştır. Yeryüzü Doktorları bu kapsamda bölge halkına ve odak gruplara yönelik bilgilendirici ve destekleyici çalışmalar yapmaktadır. Gazze’de 2016 yılından itibaren süren çalışmalarda 2019 yılı mayıs ayına kadar 4 bin 459 seans psikososyal destek hizmeti sağlanmıştır ve bugün de çalışmalar devam etmektedir.

Gazze’de hizmet veren mobil sağlık ekiplerimiz ile sürdürülen psikososyal destek faaliyetlerimizin detayları için Gazze Krizi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz, sayfaya ulaşmak için tıklayınız.

Göçmen Sağlığı Eğitim Merkezleri Projesi

Suriyeli sağlık çalışanlarının Türkiye sağlık sistemine entegre ederek mültecilere sunulan sağlık hizmetlerinin desteklenmesini amaçlayan Göçmen Sağlığı Eğitim Merkezleri Projesi, 2017 yılının ocak ayında T.C. Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü paydaşlığında başlatılmıştır. Proje kapsamında 2018 yılında 1.370 faydalanıcı bireysel psikososyal destek hizmetinden, 69 faydalanıcı ise psikososyal grup seansından yararlanmıştır. 

Halen devam etmekte olan Göçmen Sağlığı Eğitim Merkezleri Projesi ile ilgili detaylara Suriye Krizi sayfamızdan ulaşmak için tıklayınız.

Hatay ve Şanlıurfa Toplum Sağlığı Merkezleri

Türkiye’de yaşayan yerinden edilmiş Suriyelilere ve yerel topluluklara yönelik psikososyal destek hizmeti verilmesi, özel sağlık ihtiyaçlarının karşılanması ve bulundukları toplumla sosyal uyumlarının güçlendirilmesi temelli faaliyet yürütülmesi amacıyla Hatay ve Şanlıurfa’da Toplum Sağlığı Merkezleri kurulmuştur. İki merkezde psikososyal destek hizmetleri, vaka yönetimi, psikopatolojik farkındalık çalışmaları başta olmak üzere, ev ziyareti ile yerinde müdahale, bireysel psikolojik destek sosyal uyum etkinlikleri, güvenli çocuk alan aktiviteleri, farkındalık artırma-bilinçlendirme çalışmaları devam etmektedir.

2019 yılı nisan ayında başlayan çalışmalarda ağustos ayı dahil olarak toplamda 245 seans sağlık destek hizmeti, 1381 seans grup terapisi hizmeti, 206 seans vaka yönetimi hizmeti, 470 seans psiko-eğitim hizmeti, 2 bin 264 seans toplumsal farkındalığı arttırma hizmeti, 3 bin 445 seans ev/hane ziyaretleri ve ihtiyaç analizi hizmeti, 1165 seans çocuk dostu alan hizmeti sağlanmıştır. 

Psikososyal destek çalışmaları gerçekleştirdiğimiz geçmiş projelerimiz aşağıdaki gibidir:

Marmara Ege Mülteci Sağlık Projesi

İstanbul’un Sultangazi ilçesinde 2016 yılının mart ayında ve İzmir’in Konak ilçesinde 2016 yılının şubat ayında açılan klinikler ve yine İzmir’de hizmet veren mobil sağlık ekipleriyle mültecilere birinci basamak sağlık hizmeti sağlanmış ve psikososyal destek  hizmeti gerçekleştirilmiştir. 

2016 ve 2017 yıllarında Sultangazi Kliniğinde ve İzmir Basmane Kliniğinde toplam 15 bin 946 seans psikolojik destek hizmeti gerçekleştirilmiştir. 

Güneydoğu Anadolu Mülteci Sağlık Projesi

Diyarbakır, Batman, Şırnak’ta; Irak’tan ve Suriye’den gelen sığınmacılara T.C. Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü standartlarında ücretsiz birinci basamak sağlık ve psikososyal destek hizmetleri verilmiştir. Bu destek hizmetleri belediyeler tarafından kurulan sığınma merkezlerinde sağlanmış ve bu kapsamda sunulan sağlık hizmetleri Aralık 2014’te başlayıp Aralık 2016’da sonlanmıştır. 

2014-2016 yılları arasında Şırnak, Batman ve Diyarbakır’daki sağlık merkezlerinde toplam 13 bin 647 seans psikososyal destek hizmeti sağlanmıştır. 

İlaf Projesi

Mülteci Çocuklar için Okul Temelli Destek Programı (MODP), İstanbul’da Suriyeli çocukların öğrenim gördüğü okullardan biri olan İlaf Okulunda çocukların psikolojik destek ihtiyaçları göz önünde bulundurularak geliştirilmiş ve Kasım 2015’de uygulanmaya başlanmıştır.

Proje kapsamında öncelikli olarak öğrencilere psikolojik tarama yapılmış ve tarama sonuçları gönüllü psikologlarca değerlendirilerek psikolojik destek ihtiyacı bulunan çocuklar tespit edilip gruplar oluşturulmuştur. Aynı okulda bulunan ve çalışma için gönüllü olan öğretmenlere Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) yaklaşımı esas alınarak oluşturulmuş 8 haftalık seansları içeren MODP eğitimi grup çalışması şeklinde verilmiştir. Eğitim, ruhsal travmalar ve bunlar ile baş etme yolları, iletişim kurma becerileri gibi çeşitli başlıkları içermekte olup 4 tam gün sürmüştür. Velilerden alınan izinlerin ardından, eğitim almış öğretmenler MODP modülünü psikolojik tarama neticesinde seçilmiş olan 9-14 yaş aralığındaki öğrencilere, 10’ar kişilik gruplar halinde, haftalık süpervizyonlar eşliğinde 8 hafta boyunca uygulamıştır.  

MODP modülünün öğrencilere öğretmenler tarafından uygulanması, dil problemini ve kültürel farklılıklardan kaynaklanabilecek olası ilişki problemlerini azaltmanın yanı sıra, öğretmenlerin bu modülü süpervizyon eşliğinde uygulayabilme becerisi kazanmalarını sağlamıştır. Ayrıca, Suriyeli öğretmen ve öğrencilerin yaşadıkları travmalarla başa çıkabilme mekanizmaları geliştirmeleri ve bu mekanizmaların uzun vadede kalıcı olması hedeflenmiştir.

İlaf Okulunda projenin tamamlanmasının ardından, Ocak 2016 – Temmuz 2016 tarihleri arasında İstanbul’da Suriyeli çocukların öğrenim gördüğü bir diğer okul olan Al-Nukhba Okulu’nda proje tekrar uygulanmıştır.

Kilis Suriyeli Öğretmenlere Sosyal Destek Programı

İslam İşbirliği Teşkilatı İnsanı Faaliyetler Birimi ve Kilis İl Milli Eğitim Müdürlüğü işbirliği ile gerçekleştirilen proje kapsamında, Kilis’te bulunan 18 Suriyeli Okulu’nda, 4-17 yaş aralığındaki öğrencilere eğitim veren yaklaşık 450 öğretmene, 9-10-11 Ocak 2016 tarihlerinde, temel düzeyde çocuk/ergen psikolojisi ve sınıf yönetimi konusunda eğitim verilmiştir. Bu eğitimlerle öğretmenlerin öğrencilerle sağlıklı iletişim kurmaları, öğrencilerin duygusal ve sosyal gelişim süreçleri hakkında bilgi sahibi olmaları ve sıkıntı yaşayan öğrencileri fark ederek ilgili birimlere yönlendirebilmeleri sağlanmıştır.

İki El bir Fırça Projesi

Türkiyeli ve Suriyeli çocuklar arasındaki kardeşlik duygularını geliştirmek ve toplumsal kaynaşmaya katkı sağlamak amacıyla geliştirilen proje kapsamında, İstanbul’da Suriyeli çocukların eğitim gördüğü bir okul ile Türkiyeli çocukların eğitim gördüğü bir okuldan birer sınıf belirlenmiş ve belirlenen sınıflardaki çocuklar çeşitli etkinlikler gerçekleştirmek için belirli periyotlarla bir araya getirilmiştir.

Mayıs 2015 tarihinde uygulanan proje kapsamında, dil farklılığının problem oluşturmayacağı şekilde seçilmiş olan çeşitli drama oyunları ve etkinlikler gerçekleştirilmiş, atölye çalışmaları kapsamında resimler çizilmiştir. Tüm bu oyun ve atölye çalışmalarını, proje kapsamında gerekli olan psikoeğitimleri almış Yeryüzü Doktorları gönüllüleri koordine etmiştir.

Projenin bitiminde, atölye çalışmalarının ürünleri olan resimler, 25-30 Mayıs tarihleri arasında Taksim Metro İstasyonu’nda sergilenmiş ve yüzlerce insan tarafından ziyaret edilmiştir. Ayrıca projeye katılan öğrenciler de bu sergiye götürülmüş ve kendi çalışmalarını görme fırsatı sağlanmıştır.

Proje neticesinde, çocukların aynı sanat çalışması etrafında toplanarak duygularını yaptıkları çalışmalara aktarabilmeleri, kendilerini daha iyi ifade etmeleri ve kendi yeteneklerini keşfetmeleri sağlanmıştır. Ayrıca Türkiyeli ve Suriyeli öğrencilerin çeşitli çalışmaları beraber yapması ve kaynaştırıcı oyunlar sayesinde de birlik ve beraberlik duygularının artmasına katkıda bulunulmuştur.

Paylaşım Grubu Çalışması

Afet ve kriz bölgelerine giderek saha çalışmalarında bulunan Yeryüzü Doktorları çalışanları ve gönüllülerine yönelik olarak; saha deneyimlerini paylaşabilecekleri, travma, ikincil travma, depresyon, travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete bozukluğu gibi psikolojik rahatsızlıkları ve bu rahatsızlıklardan korunma yollarını öğrenecekleri, psikolojik dayanıklılık, travma sonrası büyüme gibi konuları da içeren psikoeğitimleri alacakları paylaşım grupları Nisan 2015 tarihinde organize edilmiştir.

Çalışmanın sonucunda katılımcıların psikolojik rahatsızlıklar, bunların semptomları ve bunlardan korunma yolları hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanmış, psikolojik dayanıklılıklarının artmasına destek olunmuş ve ikincil travma vb. rahatsızlıklar önlenmeye çalışılmıştır.

Psikolojik İlk Yardım Eğitimi

Olası bir afet durumunda, temel ve psikolojik ilk yardım sağlayabilecek ekiplerin hazır bulunabilmesini sağlamak amacıyla Yeryüzü Doktorları personelinden ve gönüllülerinden toplam 60 kişiye Ekim-Kasım 2015 tarihlerinde temel ilk yardım ve psikolojik ilk yardım eğitimleri verilmiştir.

Bu eğitimleri alan kişilerin, psikolojik ilk yardım ilkeleri ışığında, olası bir afet durumunda olaydan etkilenen kişilerle daha güçlü ve sağlıklı iletişim kurabilmeleri; stres, ikincil travma ve olası diğer psikolojik sıkıntılarla başa çıkma stratejileri geliştirebilmeleri hedeflenmiştir.

Psikoloji Seminer ve Eğitimleri

2015 yılından itibaren çeşitli tarihlerde, travma vakaları ile çalışabilecek kişilerin sayısını ve donanımını arttırmak, bu kişilere ruhsal travmaları ve diğer psikolojik problemleri ayırt edebilme ve bu rahatsızlıklara müdahale tekniklerine giriş becerilerini kazandırma gibi amaçlarla, ruh sağlığı alanı çalışanları ve öğrencilerine hitap eden seminerler ve eğitim programları gerçekleştirilmiştir.

Siz Ne Yapabilirsiniz?

Yapacağınız bağışlarla psikososyal destek çalışmalarımıza katkıda bulunabilirsiniz.